wildemannen

IMG_9667

In L’histoire de la folie (1964) beschrijft Michel Foucault hoe het buitensluiten van de waanzin zich sinds de middeleeuwen heeft ontwikkeld tot het model van psychiatrische instituties zoals we dat vandaag kennen. De voornaamste functie daarvan lijkt het in stand houden van een illusie van normaliteit – door de confrontatie te vermijden met het andere, het ongecontroleerde, het wilde. Maar hoe vreemd is dat vreemde ons eigenlijk? Op basis van zijn ervaringen met autistische kinderen sprak Fernand Deligny van een nous commun, van dat natuurlijke deel van de mens dat niet gedomineerd wordt door taal en instituties en dat onzichtbaar blijft. (Het werk van Deligny vormde o.a. de basis voor L’enfant sauvage van François Truffaut.)

Wat als dat nous commun een bende monsters blijkt te zijn? Barbaren, wildemannen, koppensnellers, demonen en trollen? Onze hele cultuurgeschiedenis stroomt over van wilde mensachtige wezens die ons via folklore, rituelen en verhalen angst aanjagen en plezier verschaffen. Archetypes die iets verbeelden dat ons allemaal eigen en vreemd is en die ons geruststellen als ze aan het einde van het sprookje, het carnaval, het ritueel worden verjaagd of verslagen. Bedacht door ‘normale’ mensen.

In onze dagelijkse werkelijkheid houden we dat soort van wild gedrag liever buiten. Het merendeel van de jongeren komt in Fioretti terecht omdat ze daarbuiten als ‘onhandelbaar’ werden bestempeld. Agressie is een symptoom dat regelmatig opduikt bij de jongeren in de instelling en hangt vaak samen met meer of minder zichtbaar geweld dat ze zelf hebben meegemaakt. Het dagelijks contact met kinderen en pubers is meestal heel plezierig; meestal duikt hun agressie maar op in crisismomenten, als reactie op iets dat moet of iets dat niet mag. Overigens lijkt de aanvaardbaarheid van de buitenwereld voor dat soort gedrag ook alleen maar kleiner te worden – en niet alleen voor jongeren met een psychische problematiek. Er valt nog wel wat te zeggen voor de antipsychiatrie die stelt dat de ziekte van een psychiatrische patiënt een symptoom is van de ziekte van een samenleving.

In juni 2014 organiseerden we in Fioretti een eerste klein evenement, een gemaskerd bal waarbij de kinderen verkleed liepen in kartonnen monstermaskers, muzikaal begeleid door de freejazz van Jeroen Van Herzeele en Giovanni Barcella. Het maken van de kostuums gebeurde in co-productie met de kinderen en jongeren. Wij sloegen aan het knutselen en de kinderen hielpen mee of leverden ideeën aan wanneer ze daar zin in hadden. We bakten taarten die door de pubers werden versierd en geserveerd. We organiseerden een feestje en zij figureerden als monsters in videomateriaal en tekeningen die kunnen worden ingezet in de voorstelling. In de aanloop naar de effectieve creatieperiode is het de bedoeling om nog een aantal van die kleine evenementen op te zetten en te documenteren. Ze helpen ons om een andere context te creëren dan de therapeutische om de jongeren (én het personeel) van Fioretti te leren kennen en om plastisch, muzikaal en documentair materiaal voor de voorstelling te genereren.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: